Zmiany w podatku od spadków i darowizn od 7 stycznia 2026 r.

Zmiany w podatku od spadków i darowizn od 7 stycznia 2026 r.

Od 7 stycznia 2026 r. w Polsce wejdą w życie ważne zmiany do Ustawy o podatku od spadków i darowizn. Nowelizacja ma na celu przede wszystkim ochronę praw spadkobierców, zwłaszcza członków najbliższej rodziny, oraz usunięcie praktycznych problemów, które pojawiały się przy ustalaniu terminów podatkowych.

Jasny moment powstania obowiązku podatkowego

Jedną z kluczowych nowości jest dokładniejsze określenie momentu powstania obowiązku podatkowego. Zgodnie z nowymi przepisami obowiązek ten powstaje z dniem uprawomocnienia się sądowego orzeczenia o nabyciu spadku lub spadkobrania, a w przypadku, gdy decyzja o nabyciu została wydana przez notariusza – z chwilą zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia.

Ponadto, jeśli dziedziczenie następuje na podstawie: "europejskiego poświadczenia spadkowego", momentem powstania obowiązku podatkowego będzie dzień wydania lub zarejestrowania takiego zaświadczenia.

Dlaczego jest to ważne?

Takie rozwiązanie pozwala uniknąć wątpliwości i sporów dotyczących terminu złożenia deklaracji podatkowej i zapłaty podatku, co było częstym problemem w przeszłości. Wcześniej moment powstania obowiązku podatkowego był często trudny do precyzyjnego określenia, zwłaszcza w skomplikowanych sprawach spadkowych.

Zwiększenie wartości wolnej od podatku i skrócenie czasu na złożenie deklaracji

Zwiększenie wartości wolnej od podatku

Rząd planuje znacząco podnieść kwoty wolne od podatku. Dokładne wartości są jeszcze przedmiotem dyskusji, ale wstępne propozycje mówią o wzroście nawet wielokrotnym w stosunku do obecnych stawek, co jest szczególnie korzystne dla spadkobierców spoza najbliższej rodziny. Ma to na celu zmniejszenie obciążeń podatkowych dla większej liczby spadkobierców i darczyńców, a także uproszczenie procesu dla drobniejszych transakcji. Aktualnie wartości te wynoszą:

• Grupa I: 11 833 PLN (małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha, teściowie)
• Grupa II: 8 945 PLN (zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie innych zstępnych)
• Grupa III: 6 047 PLN (inni nabywcy)

Skrócenie czasu na złożenie deklaracji

Z jednej strony kwota wolna od podatku rośnie, z drugiej strony zostanie skrócony termin na zgłoszenie spadku lub darowizny do urzędu skarbowego. Obecnie, spadkobiercy i obdarowani mają na to 6 miesięcy, zaś po wprowadzeniu zmian termin ten zostanie skrócony do 1 miesiąca. Ma to na celu szybsze wyłapywanie przez administrację skarbówą spraw, w których mogło dojść do unikania opodatkowania. Ta zmiana wymaga od spadkobierców większej uwagi i szybkości działania.

#### Zwolnienie dla najbliższej rodziny bez limitów

Nowelizacja utrzymuje pełne zwolnienie z podatku dla darowizn i spadków otrzymanych przez najbliższą rodzinę (małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha), pod warunkiem zgłoszenia tego faktu do urzędu skarbowego w ciągu jednego miesiąca od daty nabycia. To kluczowe rozwiązanie zachęcające do zgłaszania wszystkich darowizn w rodzinie, bez względu na ich wartość.

Szczegóły dotyczące darowizn rodzinnych

Projekt zmiany ustawy precyzuje również zasady dotyczące darowizn realizowanych w ramach relacji rodzinnych. Potwierdzenie otrzymania darowizny, szczególnie w przypadku środków finansowych przekazywanych w gotówce, stanowiło wcześniej obiekt wielu zapytań i nieporozumień. Nowe przepisy mają na celu uproszczenie i wyjaśnienie tej kwestii.

Od 2026 roku, w przypadku darowizn pieniężnych (w szczególności pomiędzy małżonkami, rodzicami i dziećmi, rodzeństwem), będzie istniała możliwość udowodnienia faktu darowizny poprzez dowolne środki dowodowe, w tym zeznania świadków, wydruki bankowe czy oświadczenia stron. Zniesiony zostanie obowiązek udokumentowania darowizny jedynie poprzez przelew bankowy lub przekaz pocztowy, co było dotychczasowym warunkiem skorzystania ze zwolnienia podatkowego. Ma to szczególnie ułatwić sytuację, gdy darowizna pieniężna jest przekazana w gotówce.

Dlaczego jest to ważne?

Ta zmiana istotnie ułatwi korzystanie ze zwolnienia w najbliższej rodzinie, eliminując konieczność przelewania środków tylko po to, aby spełnić formalności i potwierdzić darowiznę bankowo. Wcześniej wiele osób otrzymujących gotówkę, np. od rodziców czy dziadków, miało problem z udowodnieniem darowizny w przypadku kontroli skarbowej.

Podsumowanie

Zmiany w ustawie o podatku od spadków i darowizn, które wejdą w życie 7 stycznia 2026 roku, mają na celu ujednolicenie i usprawnienie procesu, a także zwiększenie ochrony praw spadkobierców. Należy jednak pamiętać o skróceniu terminu na złożenie deklaracji, co wymaga od spadkobierców i obdarowanych wzmożonej czujności i szybkiego działania. W razie pytań i wątpliwości, zawsze warto skonsultować się z doradcą podatkowym.