Karta rezydenta dla Ukraińców w Polsce: czy status UKR wlicza się do okresu 5 lat?

Karta rezydenta dla Ukraińców w Polsce: czy status UKR wlicza się do 5-letniego okresu?

To pytanie obecnie nurtuje tysiące Ukraińców w Polsce. Trzeba jednak zdać sobie sprawę: na dzień dzisiejszy nie ma żadnej oficjalnej interpretacji na poziomie ustawy. Istnieje jedynie stanowisko Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, które nie jest normą prawną. Jednocześnie już istnieje podstawa prawna, która jest po Twojej stronie. Czekamy na oficjalne ugruntowanie na poziomie państwowym.

Czym jest karta rezydenta długoterminowego UE?

Karta rezydenta długoterminowego UE to dokument potwierdzający pobyt cudzoziemca na terytorium RP. Posiadanie tego statusu pozwala na pracę bez zezwolenia na terenie całej Unii Europejskiej, przebywanie w innych państwach strefy Schengen do 90 dni w ciągu pół roku oraz daje szereg innych praw, zbliżonych do tych, które mają obywatele Polski.

Karta rezydenta UE przyznawana jest cudzoziemcowi, który:

1. Przebywał w Polsce legalnie i nieprzerwanie przez co najmniej 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku.
2. Posiada stabilne i regularne źródło dochodu (za ostatnie 3 lata).
3. Posiada ubezpieczenie zdrowotne.
4. Ma zapewnione miejsce zamieszkania (np. umowę najmu, akt własności).
5. Posiada udokumentowaną znajomość języka polskiego na poziomie B1 (poprzez ukończenie szkoły polskiej, ukończenie kursu języka polskiego lub złożenie egzaminu państwowego). Należy pamiętać, że na początku 2024 roku rząd RP planuje wprowadzić obowiązkowy egzamin z języka polskiego dla wszystkich, którzy będą ubiegać się o kartę rezydenta długoterminowego UE.

Należy dodać, że do pięcioletniego okresu pobytu w Polsce NIE wlicza się:

• pobyt na podstawie wizy wydanej w celu turystycznym, humanitarnym, leczenia, odbycia studiów lub szkolenia zawodowego – chyba że wystąpiły zmiany okoliczności, które były podstawą wydania takiej wizy;
• pobyt w Polsce jako delegowany pracownik przez usługodawcę zagranicznego;
• pobyt na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy w celu kształcenia się na studiach;
• pobyt w Polsce w czasie trwania postępowania o udzielenie ochrony międzynarodowej, w przypadku cofnięcia tego postępowania;
• pobyt na podstawie wizy wydanej za zgodą organów centralnych państwa członkowskiego odpowiedzialnych za bezpieczeństwo lub obronę;
• pobyt na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy ze względów humanitarnych;
• pobyt w Polsce, jeśli cudzoziemiec przebywał poza granicami Polski łącznie przez okres dłuższy niż 10 miesięcy lub przez jednorazowy okres dłuższy niż 6 miesięcy.

Status UKR – czy wlicza się do pięcioletniego okresu?

Zgodnie z polskim prawem, do 5-letniego okresu wymaganego do uzyskania karty rezydenta długoterminowego UE wlicza się tylko pobyt legalny i nieprzerwany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Osoby posiadające status UKR (nadany na podstawie specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa), na mocy art. 2 tej ustawy, mają prawo do pobytu na terytorium Polski przez okres 18 miesięcy (a w przyszłości najprawdopodobniej przez 36 miesięcy) licząc od 24 lutego 2022 roku.

Co więcej, ich pobyt jest prawnie uznawany za legalny, bez konieczności uzyskiwania dodatkowych dokumentów.

Zgodnie z komunikatem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (UdSC) z 15 marca 2024 roku:

> „Tylko w przypadku, gdy obywatel Ukrainy uzyska tytuł pobytowy w Polsce na podstawie przepisów innych niż specustawa (np. zezwolenie na pobyt czasowy), okres pobytu na jego podstawie będzie mógł być włączony do okresu wymaganego do udzielenia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE”.

Oznacza to, że Szef UdSC, pomimo legalnego pobytu obywatela Ukrainy ze statusem UKR w Polsce, nie wlicza go do okresu niezbędnego do uzyskania karty rezydenta długoterminowego UE. Jednakże art. 2 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. wyraźnie wskazuje, że pobyt obywatela Ukrainy spełnia kryteria niezbędne do uznania go za legalny i nieprzerwany.

> „Rozumiem, że stanowisko Szefa UdSC jest takie, że ten okres nie powinien być brany pod uwagę. Ale to stanowisko nie jest częścią ustawy. Dlatego będziemy pracować nad tym, aby okres pobytu ze statusem UKR był uwzględniany.” — powiedziała Olena Pechak, ekspertka ds. legalizacji pobytu, kierowniczka projektu w Stowarzyszeniu POLSKO-UKRAIŃSKIE WSPARCIE. „Jeśli uda nam się zmienić stanowisko, to w najlepszym wypadku od 2027 roku Ukraińcy będą mogli ubiegać się o karty rezydenta długoterminowego UE.”

Obecnie oczekujemy na oficjalne ugruntowanie tej kwestii od polskiego rządu. Będziemy informować o wszelkich zmianach.