Zmiany w ustawie o cudzoziemcach: Co czeka obcokrajowców w Polsce?

Projekt zmian w Ustawie o cudzoziemcach w Polsce

5 sierpnia 2025 roku Rada Ministrów przyjęła projekt zmian w Ustawie o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustawach, przedstawiony przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Głównym celem nowych przepisów jest zwiększenie bezpieczeństwa państwa poprzez szybsze i skuteczniejsze sprawdzanie dokumentów składanych przez cudzoziemców.

Projekt przewiduje możliwości:

• Odmowy wszczęcia lub umorzenia postępowania w niektórych przypadkach, gdy wnioski zawierają braki formalne, bez wzywania cudzoziemca do ich uzupełnienia.
• Wydawania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, gdy dane cudzoziemca nie potwierdzają istnienia okoliczności uzasadniających ubieganie się o takie zezwolenie.
• Umorzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy, gdy cudzoziemiec złożył wniosek, ale nie może zostać powiadomiony np. o wezwaniu do osobistego stawiennictwa lub uzupełnienia dokumentów, a postępowanie nie może być kontynuowane bez jego udziału.
• Odmowy udzielenia lub cofnięcia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, zezwolenia na pobyt czasowy oraz obywatelstwa polskiego, gdy jest to podyktowane wymogami obronności lub bezpieczeństwa państwa.
• Wydawania decyzji o cofnięciu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, gdy wymaga tego obronność lub bezpieczeństwo państwa, nawet jeśli cudzoziemiec spełnia warunki jego posiadania.
• Wydawania nowych decyzji o zakazie wjazdu w przypadku, gdy cudzoziemiec wielokrotnie naruszał polskie przepisy graniczne i wizowe.
• Odmawiania przyjęcia wniosku w sprawie zezwolenia na pobyt dla członka rodziny obywatela RP (zezwolenie na pobyt czasowy lub stały), gdy dane potwierdzają, że małżeństwo zostało zawarte dla obejścia przepisów.

Dodatkowe zmiany, które przewiduje projekt to:

• Możliwość składania wniosków o zezwolenie na pobyt czasowy dla studentów studiujących w ramach programów unijnych (np. Erasmus) wyłącznie drogą elektroniczną.
• Wprowadzenie przepisu, zgodnie z którym cudzoziemiec nie może otrzymać zezwolenia na pracę, jeżeli zostało ono wydane w celu obejścia przepisów.
• Wydawanie zezwoleń na pobyt stały poza terytorium RP wyłącznie w nielicznych, uzasadnionych przypadkach – głównie ze względów bezpieczeństwa.
• Modyfikacja przepisów dotyczących wydawania polskich dokumentów podróży dla cudzoziemców oraz tworzenie ich cyfrowych odpowiedników.
• Utworzenie nowej bazy danych, która pozwoli na automatyczne monitorowanie ruchu bezwizowego i ostrzeganie o zbliżającym się terminie wygaśnięcia prawa do pobytu.
• Dostosowanie przepisów dotyczących przechowywania danych w Rejestrze Cudzoziemców do standardów europejskich.
• Jasne określenie, że cudzoziemcy spoza UE/EOG/Szwajcarii nie będą mogli otrzymać numeru PESEL, jeżeli ich pobyt w Polsce nie przekracza 30 dni.

Dzięki tym zmianom uproszczone zostaną niektóre procedury administracyjne i stworzone zostaną narzędzia, które pozwolą odpowiednim służbom na szybsze i skuteczniejsze monitorowanie pobytu cudzoziemców w Polsce. Oczekujemy na szczegółowe omówienie wszystkich zmian.