Zmiany w dostępie do medycyny w Polsce dla Ukraińców z UKR

Zmiany w dostępie do medycyny w Polsce: co należy wiedzieć Ukraińcom ze statusem UKR

W związku z projektem zmian do ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, który jest obecnie aktywnie dyskutowany w polskim Sejmie, bezpłatny automatyczny dostęp do usług medycznych w ramach systemu NFZ dla Ukraińców ze statusem UKR zostanie zniesiony. Od 1 listopada 2025 roku, jeśli ustawa wejdzie w życie w obecnej formie, usługi w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) na dotychczasowych zasadach nie będą już dostępne.

Kogo dotyczy zmiana?

Planowane zmiany dotyczą wszystkich obywateli Ukrainy przebywających w Polsce, którzy posiadają status UKR i korzystali z bezpłatnej opieki zdrowotnej na podstawie specustawy (Ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa).

Jak było dotychczas?

Do tej pory obywatele Ukrainy, którzy przybyli do Polski po 24 lutego 2022 roku i uzyskali status UKR, mieli prawo do korzystania z usług publicznej służby zdrowia – na takich samych zasadach jak obywatele polscy objęci ubezpieczeniem zdrowotnym NFZ.

W praktyce oznaczało to: bezpłatne wizyty u lekarzy rodzinnych, specjalistycznych, hospitalizacje, badania diagnostyczne oraz w nagłych przypadkach – bez względu na posiadane ubezpieczenie.

Co się zmieni od 1 listopada 2025 roku?

Zgodnie z projektem nowelizacji ustawy, do tego czasu wszyscy Ukraińcy posiadający status UKR będą musieli samodzielnie zadbać o swoje ubezpieczenie zdrowotne, aby móc korzystać z usług NFZ na dotychczasowych zasadach. Brak ubezpieczenia po tej dacie będzie oznaczał konieczność ponoszenia pełnych kosztów leczenia lub korzystania wyłącznie z prywatnej służby zdrowia.

Możliwe sposoby ubezpieczenia się w NFZ:

1. Zatrudnienie w Polsce: Osoby zatrudnione na umowę o pracę, umowę zlecenie (na kwotę przekraczającą minimalne wynagrodzenie) lub prowadzące własną działalność gospodarczą są automatycznie objęte ubezpieczeniem zdrowotnym. Składki są potrącane z ich wynagrodzenia, a ubezpieczenie obejmuje również członków rodziny (współmałżonka, dzieci).
2. Ubezpieczenie dobrowolne: Osoby nieobjęte obowiązkowym ubezpieczeniem mogą zawrzeć z NFZ umowę o dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne. Należy wówczas regularnie opłacać składki, których wysokość jest uzależniona od przeciętnego wynagrodzenia w Polsce. Jest to opcja dla studentów, osób bez zatrudnienia czy tych, którzy nie spełniają kryteriów obowiązkowego ubezpieczenia.
3. Ubezpieczenie członków rodziny: Jeśli jeden z członków rodziny (np. małżonek lub rodzic) jest ubezpieczony w NFZ, może zgłosić do ubezpieczenia pozostałych członków rodziny, którzy wtedy będą mieli dostęp do świadczeń na tych samych zasadach (dotyczy to dzieci, małżonka oraz wstępnych i zstępnych zamieszkujących we wspólnym gospodarstwie domowym).
4. Status studenta/ucznia: Studenci polskich uczelni oraz uczniowie szkół są objęci pewnymi preferencjami w dostępie do ubezpieczenia zdrowotnego, często poprzez uczelnię lub z możliwością ubezpieczenia dobrowolnego.

Co to oznacza w praktyce?

• Konieczność aktywnego działania: Ukraińcy ze statusem UKR muszą podjąć konkretne kroki w celu uregulowania swojego statusu ubezpieczeniowego przed 1 listopada 2025 roku.
• Wzrost odpowiedzialności: Każdy będzie musiał świadomie wybrać formę zabezpieczenia medycznego dla siebie i swojej rodziny.
• Większe obciążenia finansowe: W przypadku braku ubezpieczenia, za każdą wizytę u lekarza, badania czy hospitalizację trzeba będzie zapłacić z własnej kieszeni, co zazwyczaj wiąże się ze znacznymi kosztami.

Gdzie szukać dodatkowych informacji?

• Oficjalne strony NFZ: Na stronie Narodowego Funduszu Zdrowia można znaleźć szczegółowe informacje dotyczące ubezpieczeń, ich rodzajów i wymaganych dokumentów.
• Punkty informacyjne dla cudzoziemców: W wielu miastach Polski działają specjalne punkty, które udzielają pomocy i informacji migrantom.
• Doradcy prawni i biura zajmujące się zatrudnieniem cudzoziemców: Mogą przedstawić szczegółowe zasady i pomóc w wyborze odpowiedniej formy ubezpieczenia.

NAVISTATE rekomenduje, aby nie odkładać uregulowania kwestii ubezpieczenia zdrowotnego na ostatnią chwilę. Wczesne zapoznanie się ze zmianami i podjęcie odpowiednich kroków pozwoli na uniknięcie problemów z dostępem do opieki medycznej w Polsce po 1 listopada 2025 roku.

Śledźcie nasze aktualizacje, aby być na bieżąco z najważniejszymi zmianami prawnymi dotyczącymi pobytu i życia w Polsce.

_Pamiętaj, że powyższe informacje mają charakter ogólny i nie stanowią porady prawnej. W celu uzyskania szczegółowych informacji prosimy o kontakt z odpowiednimi instytucjami._