Co czeka Ukraińców w Polsce i Niemczech w najbliższej przyszłości?

Co czeka Ukraińców w Polsce i Niemczech w najbliższej przyszłości?

Niektóre kraje, takie jak Polska, utrudniają proces legalizacji pobytu Ukraińców, podczas gdy Niemcy, wręcz przeciwnie, upraszczają procedurę uzyskania obywatelstwa lub stałych dokumentów. Przyjrzyjmy się głównym możliwościom, które otwierają się dla Ukraińców z ochroną tymczasową w Niemczech i Austrii.

Niemcy

1. Ukraińcy, którzy przyjechali do Niemiec i otrzymali status na podstawie § 24, mogą pobierać świadczenia socjalne i pozostać w Niemczech do 2025 roku. Po tym okresie, jeśli sytuacja w Ukrainie się nie zmieni, będą mogli przedłużyć status do 2026 roku.
2. Osoby posiadające zezwolenie na pobyt w Niemczech mogą bez ograniczeń pracować w dowolnym sektorze, rozwijać własną działalność gospodarczą, a także swobodnie podróżować po krajach strefy Schengen i do Ukrainy.
3. Ukraińcy z tymczasową ochroną w Niemczech mają takie same prawa do świadczeń socjalnych jak obywatele niemieccy. Obejmuje to zasiłek dla bezrobotnych (Bürgergeld), zasiłek na dziecko, a także pokrycie kosztów zakwaterowania i mediów przez urząd pracy. Obcokrajowcy, którzy mieszkają w Niemczech przez pięć lat, mogą ubiegać się o obywatelstwo.
4. Osoby, które ukończyły szkołę w Niemczech i znalazły pracę, mogą ubiegać się o stały pobyt po trzech latach. Jeśli posiadasz wyższe wykształcenie, okres ten skraca się do dwóch lat.
5. Osoby mieszkające w Niemczech i otrzymujące zasiłki socjalne tracą swoje świadczenia, jeśli pracują zdalnie w zagranicznej firmie lub otrzymują płatności z Ukrainy. Podobnie utracą świadczenia, jeśli otworzą firmę w Niemczech.

Austria

W Austrii obowiązują inne zasady, choć również zapewniające dobrą pomoc Ukraińcom.

1. Status uchodźcy (będący również tymczasową ochroną) jest automatycznie przedłużany do 2025 roku. Po tym okresie obywatele Ukrainy będą mogli przedłużyć go do 2026 roku.
2. Austria oferuje wsparcie finansowe dla dorosłych Ukraińców w wysokości 260 euro miesięcznie, a na dziecko - 120 euro. Ważne jest, że na rodzinę można uzyskać maksymalnie 1300 euro. Ta kwota jest wypłacana bez względu na to, czy dana osoba pracuje, czy nie.
3. Uchodźcy mają również prawo do nauki języka niemieckiego, co zwiększa ich szanse na zatrudnienie.
4. Osoby, które zamieszkują w Austrii przez pięć lat, mogą ubiegać się o obywatelstwo, ale muszą spełniać warunek stabilnego zatrudnienia.

Polska

W Polsce sytuacja zmienia się dynamicznie. Od marca 2024 roku weszły w życie nowe zasady, które zaostrzają warunki pobytu dla Ukraińców.

1. Obywatele Ukrainy mogą pozostać w Polsce do 30 czerwca 2024 roku, po czym mogą wystąpić o przedłużenie pobytu do 30 września 2025 roku. Prawo to dotyczy również osób, które wyjechały z Ukrainy przed 24 lutego 2022 roku i posiadają wizę lub zezwolenie na pobyt.
2. Osoby, które opuściły Polskę na dłużej niż 30 dni, tracą prawo do ochrony tymczasowej w Polsce.
3. Od lipca 2024 roku Ukraińcy będą musieli pokrywać 50% kosztów zakwaterowania i wyżywienia w miejscach zbiorowego zakwaterowania, jeśli ich dochód przekracza 1200 złotych miesięcznie. Od września 2024 roku opłaty te wzrosną do 75%.
4. Ukraińcy będą zobowiązani do uzyskania numeru PESEL UKR, aby mieć dostęp do świadczeń socjalnych i opieki zdrowotnej.
5. Zmiany w ustawie o pomocy obywatelom Ukrainy obejmują również utratę dostępu do świadczeń socjalnych, jeśli dana osoba otrzymała PESEL UKR, a następnie wyjechała do Ukrainy lub innego kraju na dłużej niż 30 dni.

Wnioski

Niemcy i Austria oferują bardziej stabilne i długoterminowe rozwiązania dla Ukraińców, w tym jasne ścieżki do uzyskania obywatelstwa i stałego zatrudnienia. Polska natomiast, zmieniając swoją politykę, dąży do ograniczenia świadczeń i zwiększenia samodzielności Ukraińców. Dlatego wielu Ukraińców może rozważać przeniesienie się z Polski do innych krajów europejskich w poszukiwaniu lepszych perspektyw.