Urlop ojcowski 2025 – ile dni, kto płaci i na jaką kwotę można liczyć?

Urlop ojcowski 2025 – ile dni, kto płaci i na jaką kwotę można liczyć?

Urlop ojcowski to wyjątkowa okazja, aby spędzić czas z nowo narodzonym dzieckiem i być blisko w najważniejszych chwilach jego życia. W tym artykule wyjaśnimy, komu przysługuje ten przywilej, ile trwa i jakie formalności trzeba spełnić, aby z niego skorzystać.

Co to jest urlop ojcowski?

Urlop ojcowski to 14 dni kalendarzowych, które każdy ojciec może wykorzystać w ciągu pierwszego roku życia dziecka (lub w ciągu 12 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia o przysposobieniu dziecka, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 14. roku życia). Co ważne, urlop ojcowski jest niezależny od urlopu macierzyńskiego czy rodzicielskiego i przysługuje ojcu niezależnie od tego, czy matka dziecka pracuje, czy przebywa na urlopie.

Komu przysługuje urlop ojcowski?

Prawo do urlopu ojcowskiego przysługuje pracownikowi — ojcu dziecka (lub pracownikowi, który przysposobił dziecko), niezależnie od stażu pracy czy rodzaju umowy. Warunkiem jest opłacanie składek na ubezpieczenie chorobowe, co jest standardem w przypadku zatrudnienia na umowę o pracę.

Jak długo trwa urlop ojcowski?

Urlop ojcowski trwa 14 dni kalendarzowych. Może być wykorzystany jednorazowo lub w dwóch częściach, z których każda nie może być krótsza niż 7 dni. Ważne jest, aby zmieścić się w terminie 12 miesięcy od narodzin dziecka lub od daty uprawomocnienia się orzeczenia o przysposobieniu.

Jak złożyć wniosek o urlop ojcowski?

Aby skorzystać z urlopu ojcowskiego, należy złożyć pisemny wniosek do pracodawcy. Należy to zrobić nie później niż 7 dni przed planowanym rozpoczęciem urlopu. Do wniosku należy dołączyć:

• skrócony odpis aktu urodzenia dziecka (lub kopię prawomocnego orzeczenia sądu o przysposobieniu dziecka),
• oświadczenie o tym, że urlop ojcowski nie był wcześniej wykorzystany.

Pracodawca nie może odmówić udzielenia urlopu ojcowskiego, jeśli wniosek został złożony prawidłowo i w terminie.

Kto płaci za urlop ojcowski i ile wynosi zasiłek?

Za okres urlopu ojcowskiego pracownikowi przysługuje zasiłek macierzyński (nazwa jest myląca, ale zgodnie z przepisami obejmuje także świadczenia dla ojców) w wysokości 100% podstawy wymiaru wynagrodzenia. Zasiłek ten wypłaca ZUS, a w przypadku większych firm (zatrudniających powyżej 20 pracowników) — pracodawca. Wypłata następuje w terminie do 30 dni od daty złożenia kompletnego wniosku o zasiłek.

Urlop ojcowski a działalność gospodarcza

Przedsiębiorcy, którzy opłacają składki na ubezpieczenie chorobowe (jest to dobrowolne dla osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą), również mają prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres urlopu ojcowskiego. Procedura jest podobna – należy złożyć wniosek do ZUS, dołączając odpowiednie dokumenty.

Najczęściej zadawane pytania:

Czy urlop ojcowski liczy się do stażu pracy?

Tak, okres urlopu ojcowskiego wlicza się do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze, np. prawo do urlopu wypoczynkowego.

Czy urlop ojcowski jest płatny?

Tak, za okres urlopu ojcowskiego przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 100% podstawy wymiaru wynagrodzenia.

Czy urlop ojcowski można podzielić?

Tak, urlop ojcowski można wykorzystać jednorazowo lub w dwóch częściach, z których każda musi trwać co najmniej 7 dni.

Czy ojciec dziecka niebędący pracownikiem może skorzystać z urlopu ojcowskiego?

Nie, urlop ojcowski przysługuje wyłącznie pracownikom (czyli osobom zatrudnionym na umowę o pracę) lub osobom prowadzącym działalność gospodarczą opłacającym składki chorobowe.

Co się dzieje, gdy dziecko rodzi się martwe lub umiera po porodzie?

W takiej sytuacji, zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, ojcu dziecka nie przysługuje urlop ojcowski. Może on jednak ubiegać się o zasiłek macierzyński za okres, który odpowiada części urlopu macierzyńskiego po porodzie, jeśli spełnia pozostałe warunki.

Urlop ojcowski to ważne uprawnienie, które pozwala ojcom na aktywne uczestnictwo w opiece nad nowo narodzonym dzieckiem. Pamiętaj o terminach i formalnościach, aby bez problemów skorzystać z tego przywileju.