Przedłużenie ochrony tymczasowej w Polsce: Co dalej z PESEL UKR?

Przedłużenie ochrony tymczasowej w Polsce: Co dalej z PESEL UKR?

Wielu obywateli Ukrainy w Polsce nurtuje kluczowe pytanie: czy ochrona tymczasowa zostanie przedłużona i co stanie się ze statusem PESEL UKR po 4 marca 2025 roku? Kiedy zapadnie ostateczna decyzja w sprawie przedłużenia statusu UKR? Projekt zmian w ustawie pomyślnie przeszedł przez Sejm i Senat, a 28 stycznia 2025 roku został przekazany Prezydentowi.

Zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydent ma 21 dni na podpisanie ustawy, zawetowanie jej lub skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego. Oczekuje się, że ustawa zostanie podpisana przed 20 lutego 2025 roku, o czym z pewnością poinformujemy na naszej stronie.

Ochrona tymczasowa w

Polsce przedłużona do 30 czerwca 2025 roku (z późniejszym przedłużeniem do 2026 r.)

Ważne jest, aby zrozumieć całą chronologię wydarzeń, ponieważ w sieci krąży wiele nieścisłych informacji, które mogą wprowadzić w błąd osoby nieznające szczegółów polskiego systemu prawnego. Zacznijmy więc od początku:

• 4 marca 2022 roku: W życie weszła ustawa, która dała Ukraińcom możliwość legalnego pozostania w Polsce do 4 marca 2024 roku i przedłużyła legalność ich pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej o dodatkowe 18 miesięcy. Datę tę określono jako dzień wejścia w życie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.
• 22 lutego 2023 roku: Specustawa (ustawa szczególna) o pomocy obywatelom Ukrainy w Polsce została nowelizowana, w wyniku czego ochrona tymczasowa została przedłużona do 4 marca 2024 roku.
• 22 grudnia 2023 roku: Do specustawy wprowadzono kolejne zmiany. Zgodnie z nimi, ochrona tymczasowa dla obywateli Ukrainy została przedłużona do 4 marca 2025 roku.
• 20 marca 2024 roku: Pojawiły się następujące inicjatywy legislacyjne:

* Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Celem projektu jest przedłużenie ważności ochrony tymczasowej, a także okresu ważności polskich wiz krajowych i zezwoleń na pobyt czasowy do 30 czerwca 2025 roku.
* Warto zauważyć, że podczas rozmów na temat projektu ustawy, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) zapowiedział, że ustawa zostanie w przyszłości ponownie zmieniona, w wyniku czego ochrona tymczasowa zostanie przedłużona do 4 marca 2026 roku.
* 28 marca 2024 roku: Projekt ustawy został skierowany do Sejmu, gdzie 9 maja 2024 roku odbyło się pierwsze czytanie. Po zmianach, 14 maja 2024 roku Sejm przyjął projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.
* W związku z tym, po głosowaniu w Sejmie, projekt ustawy 15 maja 2024 roku trafił do Senatu, gdzie 23 maja 2024 roku rozpatrzono go i przegłosowano zmiany. W ten sposób projekt ustawy powrócił do Sejmu (do drugiego czytania), który 24 maja 2024 roku przyjął go w całości.
* 28 maja 2024 roku projekt ustawy został przekazany Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej do podpisu. Prezydent spodziewany jest podpisać ustawę do 18 czerwca 2024 roku.

Ostateczne przedłużenie ochrony tymczasowej do 30 czerwca 2025 roku jest pewne, niezależnie od tego, czy Prezydent podpisze ustawę, czy ją zawetuje (w przypadku ewentualnego weta Sejm będzie mógł je odrzucić).

Późniejsze przedłużenie ochrony tymczasowej dla obywateli Ukrainy w Polsce do 4 marca 2026 roku również jest praktycznie pewne.

Czy status UKR zostanie przedłużony do 2027 roku?

Krótko mówiąc – nie. Co więcej, unijna dyrektywa, która reguluje status ochrony tymczasowej na terenie wszystkich krajów UE, przewiduje, że ochronę tymczasową można przedłużyć maksymalnie do 4 marca 2025 roku.

Zgodnie z decyzją Rady UE z 19 października 2023 roku, ochrona tymczasowa dla obywateli Ukrainy została przedłużona do 4 marca 2025 roku. Jest to ostateczny termin w ramach obowiązującej dyrektywy. Dalsze przedłużenie wymagałoby nowej inicjatywy legislacyjnej na poziomie unijnym, co jest procesem złożonym i czasochłonnym.

Co będzie ze statusem PESEL UKR po 4 marca 2025 roku?

Jak już wspomniano, Rada UE przedłużyła ochronę tymczasową do 4 marca 2025 roku. Oznacza to, że po tej dacie wszyscy obywatele Ukrainy przebywający na terytorium UE będą musieli zalegalizować swój pobyt na innych zasadach. Rozważa się kilka możliwości:

1. Uzyskanie zezwolenia na pobyt czasowy. Wielu może ubiegać się o pobyt czasowy na podstawie pracy, nauki lub innych okoliczności.
2. Powrót do Ukrainy. Po zakończeniu ochrony tymczasowej część osób może zdecydować się na powrót do ojczyzny.
3. Nowelizacja dyrektywy UE. Istnieje teoretyczna możliwość, że dyrektywa Unii Europejskiej zostanie zmieniona, co pozwoli na dalsze przedłużenie ochrony tymczasowej.

Polski rząd aktywnie pracuje nad propozycjami legislacyjnymi, które pomogą obywatelom Ukrainy w Polsce w legalizacji pobytu po 4 marca 2025 roku. Z dużym prawdopodobieństwem zostanie wprowadzone specjalne rozwiązanie, które umożliwi otrzymanie zezwolenia na pobyt czasowy na zasadach preferencyjnych, prawdopodobnie do 3 lat.

Czy ochrona tymczasowa w Polsce zostanie przedłużona?

Oficjalne potwierdzenia ze strony rządu polskiego jednoznacznie wskazują, że ochrona tymczasowa zostanie przedłużona. Premier Mateusz Morawiecki już 10 stycznia 2024 roku oświadczył, że rząd będzie kontynuował wsparcie dla ukraińskich uchodźców, a nowa ustawa jest w przygotowaniu. Chociaż nie potwierdzono oficjalnie nowej daty, powszechnie oczekuje się, że będzie to 4 marca 2026 roku.

Podsumowanie

Pomimo krążących informacji o przedłużeniu ochrony tymczasowej do 2027 roku, należy pamiętać, że zgodnie z obecnymi przepisami unijnymi i decyzją Rady UE, maksymalny termin przedłużenia ochrony tymczasowej to 4 marca 2025 roku. Dotyczy to wszystkich krajów UE. Polska, wychodząc naprzeciw potrzebom obywateli Ukrainy, planuje wprowadzić rozwiązania pozwalające na legalizację pobytu do 30 czerwca 2025, a następnie do marca 2026 roku na innych zasadach.

Będziemy na bieżąco monitorować rozwój sytuacji i informować o wszelkich zmianach. Prosimy śledzić nasze wiadomości, aby być na bieżąco z najnowszymi informacjami na temat statusu prawnego obywateli Ukrainy w Polsce.