Wyjazd dzieci za granicę z Ukrainy: zasady, opiekunowie i ochrona w UE

Wyjazd dzieci za granicę z Ukrainy: zasady, opiekunowie i ochrona tymczasowa w UE

Rodzice często zgłaszają się do nas z pytaniem, czy dziecko może samodzielnie wyjechać za granicę. Poniżej przedstawiamy ustrukturyzowane i aktualne wyjaśnienia dotyczące zasad przekraczania granicy dla dzieci, wyznaczania opiekunów w krajach UE oraz uzyskiwania ochrony tymczasowej.

Czy dziecko poniżej 16. roku życia może samodzielnie przekroczyć granicę?

Dzieci poniżej 16. roku życia nie mogą samodzielnie wyjeżdżać za granicę.

Zasady przekraczania granicy przez dzieci poniżej 16. roku życia podczas stanu wojennego

Przed stanem wojennym dzieci poniżej 16. roku życia mogły przekraczać granicę z jednym z rodziców za zgodą drugiego lub z upoważnieniem. Obecne zasady zostały uproszczone.

Osoby uprawnione do towarzyszenia dziecku:

• Jeden z rodziców (bez pisemnej zgody drugiego rodzica);
• Inna osoba upoważniona pisemnie przez jednego z rodziców (upoważnienie musi być poświadczone notarialnie).

Dokumenty wymagane do przekroczenia granicy przez dziecko:

• Dowód osobisty lub paszport (w tym paszport zagraniczny);
• Akt urodzenia dziecka (w przypadku braku paszportu lub dowodu osobistego); w przypadku braku dowodu osobistego lub paszportu dziecka, podczas przekraczania granicy jednego z rodziców lub innej osoby upoważnionej przez rodziców, dopuszcza się wjazd na podstawie aktu urodzenia dziecka.
• W przypadku, gdy dziecku towarzyszy osoba niebędąca jego rodzicem – pisemne upoważnienie rodziców, poświadczone notarialnie.

Ważne: Wraz z wejściem w życie ustawy o „paszporcie” od 18.07.2023 r., przy przekraczaniu granicy przez osoby poniżej 16. roku życia w towarzystwie jednego z rodziców lub innej osoby uprawnionej przez rodziców, obowiązkowy jest paszport obywatela Ukrainy lub paszport do wyjazdu za granicę. Dokumenty elektroniczne (załącznik w „Diya”) nie są wymagane.

Czy dzieci w wieku od 16. do 18. roku życia mogą samodzielnie przekraczać granicę?

Tak, dzieci w wieku od 16. do 18. roku życia mogą samodzielnie przekraczać granicę bez towarzystwa rodziców lub innych osób. Wymagany jest ważny paszport zagraniczny.

Opiekunowie dla dzieci za granicą

W Polsce, w przeciwieństwie do Ukrainy, przyjęta jest instytucja opieki tymczasowej. Jeśli dziecko przekracza granicę bez rodziców, należy złożyć wniosek o objęcie go tymczasową opieką prawną (szczegóły poniżej). Jest to konieczne dla legalizacji statusu osoby, która faktycznie opiekuje się dzieckiem. Ta osoba otrzyma prawo do reprezentowania interesów dziecka w urzędach (szkołach, ośrodkach zdrowia itp.).

Zazwyczaj status opiekuna tymczasowego jest nadawany osobie, która przyjmuje dziecko do siebie na czas wojny. Może to być bliski krewny (dziadkowie, ciocia, wujek) lub osoba obca.

Jak uzyskać status opiekuna tymczasowego w Polsce?

Osoba chcąca zostać opiekunem tymczasowym dziecka powinna złożyć wniosek do Sądu Rodzinnego i Nieletnich w Polsce. We wniosku należy uzasadnić potrzebę objęcia dziecka opieką.

Dokumenty wymagane do złożenia wniosku:

1. Wniosek o ustanowienie opieki tymczasowej.
2. Kopie paszportów:

* Dziecka;
* Opiekuna tymczasowego.

1. Kopia aktu urodzenia dziecka.
2. Oświadczenie rodziców o zgodzie na ustanowienie opieki tymczasowej (w przypadku, gdy rodzice są na Ukrainie). Jeśli matka dziecka jest na terenie Polski, należy potwierdzić to notarialnie. Jeśli rodzice są na Ukrainie, podpis musi być poświadczony przez polskiego notariusza (jeśli jest notariusz w miejscu zamieszkania) lub konsulat Polski.

Po rozpatrzeniu wniosku sąd wyda orzeczenie o ustanowieniu opieki tymczasowej. Pomoże to w legalizacji pobytu dziecka i ochronie jego interesów na terenie Polski.

Ubieganie się o ochronę tymczasową

Obywatele Ukrainy, którzy przybyli do Polski po 24 lutego 2022 roku, mogą ubiegać się o ochronę tymczasową, co pozwala im na legalny pobyt i dostęp do usług socjalnych.

Jak złożyć wniosek o PESEL UKR?

Osoby mające prawo do ubiegania się o PESEL UKR:

• Obywatele Ukrainy, którzy przybyli do Polski bezpośrednio z Ukrainy od 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi;
• Małżonkowie obywateli Ukrainy (nawet jeśli nie są obywatelami Ukrainy), o ile przybyli do Polski bezpośrednio z Ukrainy po 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi;
• Dzieci (bez względu na obywatelstwo) obywatela Ukrainy lub małżonka obywatela Ukrainy (urodzone na Ukrainie), które przybyły do Polski po 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi;
• Obywatele Ukrainy posiadający Kartę Polaka, którzy przybyli do Polski bezpośrednio z Ukrainy po 24 lutego 2022 r. w związku z działaniami wojennymi;
• Osoby, które nie posiadają obywatelstwa ukraińskiego, ale są członkami rodziny obywatela Ukrainy i również przybyły do Polski po 24 lutego 2022 r. z powodu działań wojennych.

Osoby NIE mające prawa do ubiegania się o PESEL UKR:

• Osoby, które przebywały w Polsce przed 24 lutego 2022 r.;
• Osoby, które przybyły do Polski z państw innych niż Ukraina;
• Osoby posiadające zezwolenie na pobyt stały w Polsce, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE, zezwolenie na pobyt czasowy, status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zgodę na pobyt ze względów humanitarnych lub na pobyt tolerowany;
• Osoby, które złożyły wniosek o ochronę międzynarodową w Polsce lub złożyły taki wniosek w innym kraju UE;
• Osoby, które opuściły terytorium Polski na dłużej niż 30 dni.

Gdzie i jak złożyć wniosek o PESEL UKR?

Wniosek o PESEL UKR składa się osobiście w dowolnym urzędzie gminy. Wniosek można składać od poniedziałku do piątku w godzinach pracy urzędu.

Wymagane dokumenty do złożenia wniosku:

1. Formularz wniosku (dostępny w urzędzie lub do pobrania ze strony internetowej). Wniosek za dziecko składa jego rodzic, opiekun prawny lub opiekun tymczasowy.
2. Dowód osobisty i paszport zagraniczny (jeśli osoba je posiada). Możesz również przedstawić dowód osobisty, akt urodzenia dziecka lub inny dokument ze zdjęciem.
3. Zdjęcie (takie jak do paszportu). Preferowany rozmiar to 35x45mm, z naturalnym wyrazem twarzy, bez nakrycia głowy i ciemnych okularów.

Ważne: Na wizytę w urzędzie gminy warto się umówić telefonicznie lub online, aby uniknąć kolejek. Zazwyczaj procedura złożenia wniosku i wydania PESEL UKR trwa około godziny.

Otrzymanie PESEL UKR daje wiele korzyści, w tym dostęp do opieki zdrowotnej, edukacji i rynku pracy w Polsce, co jest kluczowe dla Ukraińców poszukujących ochrony tymczasowej.

NAVI ESTATE pomaga w wynajmie i zakupie nieruchomości we Wrocławiu. Zapraszamy do kontaktu!