Nowe zasady przekraczania granicy od 10 listopada 2024: ETIAS i EES

Od 10 listopada 2024 roku Ukraińcy, którzy planują podróże do krajów Unii Europejskiej, mieli zetknąć się z nowymi zasadami przekraczania granicy. Warto jednak zaznaczyć, że uruchomienie jednego z kluczowych programów kontroli granicznej – systemu wjazdu/wyjazdu (Entry/Exit System, EES) – zostało ponownie przesunięte na czas nieokreślony.

Oznacza to, że zasady wjazdu dla Ukraińców na razie pozostają bez zmian, a przy przekraczaniu granicy będą obowiązywać dotychczasowe procedury, w tym stawianie pieczęci w paszporcie. Niemniej jednak, trwają przygotowania do wprowadzenia Europejskiego Systemu Informacji o Podróży i Autoryzacji (ETIAS), który ma zostać uruchomiony w 2025 roku.

Nowe zasady nie oznaczają końca ruchu bezwizowego ani drastycznych zmian w procedurach kontroli granicznej. Wiele osób obawia się, że nadchodzące innowacje utrudnią podróże do Europy, ale tak nie jest. Głównym celem ETIAS i EES jest zapewnienie bezpieczeństwa w strefie Schengen i usprawnienie procedur przekraczania granicy.

Czym jest ETIAS i EES?

Europejski System Informacji o Podróży i Autoryzacji (ETIAS) i System Wjazdu/Wyjazdu (EES) to dwie kluczowe inicjatywy mające na celu modernizację zarządzania granicami zewnętrznymi strefy Schengen.

ETIAS (European Travel Information and Authorisation System)

Co to jest: ETIAS to elektroniczny system autoryzacji podróży dla obywateli krajów spoza UE, którzy są zwolnieni z obowiązku posiadania wizy, w tym Ukrainy. System ten ma na celu wstępną weryfikację podróżnych pod kątem bezpieczeństwa i ryzyka migracyjnego przed ich przyjazdem do strefy Schengen.

Jak to działa: Podróżni będą musieli złożyć wniosek online o autoryzację podróży ETIAS przed wyjazdem. Wniosek ten będzie wymagał podania danych osobowych, informacji o dokumencie podróży oraz odpowiedzi na pytania dotyczące historii kryminalnej i zdrowotnej. Większość wniosków zostanie przetworzona automatycznie w ciągu kilku minut.

Jeśli system wykryje potencjalne zagrożenie, wniosek zostanie skierowany do ręcznej weryfikacji.

Koszt i ważność: Opłata za wniosek ETIAS wyniesie 7 euro. Autoryzacja będzie ważna przez trzy lata lub do momentu wygaśnięcia paszportu, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej. Uprawnia ona do wielokrotnych wjazdów na terytorium strefy Schengen na krótkie pobyty (do 90 dni w ciągu 180 dni).

Kiedy zostanie wprowadzony: Uruchomienie ETIAS planowane jest na 2025 rok.

EES (Entry/Exit System)

Co to jest: EES to zautomatyzowany system do rejestrowania wjazdów i wyjazdów obywateli krajów spoza UE, zarówno tych objętych obowiązkiem wizowym, jak i zwolnionych z niego. Jego głównym celem jest zastąpienie ręcznego stemplowania paszportów elektroniczną rejestracją danych.

Jak to działa: Po uruchomieniu EES, przy przekraczaniu granicy (na lotniskach, w portach i na przejściach lądowych), podróżni będą skanować swoje paszporty w specjalnych kioskach lub u funkcjonariuszy granicznych. System zarejestruje datę i miejsce wjazdu/wyjazdu, a także automatycznie obliczy dozwolony okres pobytu. Będą również pobierane dane biometryczne (odciski palców i wizerunek twarzy).

Cel: EES ma usprawnić i przyspieszyć kontrolę graniczną, a także poprawić identyfikację osób, które przekroczyły dozwolony okres pobytu w strefie Schengen.

Kiedy zostanie wprowadzony: Wprowadzenie EES zostało ponownie przesunięte i jego data nie jest obecnie ustalona.

Jak te zmiany wpłyną na podróże Ukraińców?

Pomimo początkowych zapowiedzi, system EES nie zostanie uruchomiony 10 listopada 2024 roku. Oznacza to, że do czasu jego wprowadzenia, Ukraińcy nadal będą przekraczać granicę według dotychczasowych zasad, a w ich paszportach będą stawiane pieczęcie wjazdowe i wyjazdowe.

Po uruchomieniu ETIAS w 2025 roku, główną zmianą dla obywateli Ukrainy będzie konieczność uzyskania autoryzacji podróży ETIAS przed wyjazdem. Jest to proces podobny do amerykańskiego ESTA czy kanadyjskiego eTA i nie jest to wiza. Ma on jedynie na celu wstępną weryfikację bezpieczeństwa.

Po wprowadzeniu EES, podróżni będą korzystać z systemu automatycznego skanowania paszportów, co ma usprawnić i przyspieszyć kontrolę graniczną. Nie będzie to wymagało żadnych dodatkowych dokumentów oprócz ważnego paszportu i autoryzacji ETIAS (jeśli jest wymagana).

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Czy będę musiał mieć wizę, aby wjechać do UE?

Nie, ETIAS to nie wiza. Jest to elektroniczna autoryzacja podróży dla obywateli krajów, które są zwolnione z obowiązku wizowego. Ukraina nadal będzie korzystać z ruchu bezwizowego.

Ile kosztuje ETIAS?

Opłata za złożenie wniosku ETIAS wynosi 7 euro.

Jak długo ETIAS jest ważny?

Autoryzacja ETIAS będzie ważna przez trzy lata lub do momentu wygaśnięcia paszportu, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej.

Czy EES zastąpi pieczęcie w paszporcie?

Tak, po uruchomieniu EES, system elektronicznie zarejestruje Twój wjazd i wyjazd, eliminując potrzebę stemplowania paszportu.

Kiedy ETIAS i EES zaczną obowiązywać?

ETIAS planowane jest na 2025 rok. Data wprowadzenia EES została przesunięta na czas nieokreślony.

Czy ETIAS dotyczy dzieci?

Tak, autoryzacja ETIAS będzie wymagana dla wszystkich podróżnych, niezależnie od wieku.

Podsumowanie

Nowe systemy ETIAS i EES mają na celu poprawę bezpieczeństwa i efektywności zarządzania granicami zewnętrznymi Unii Europejskiej. Chociaż wprowadzenie EES zostało opóźnione, warto być na bieżąco z informacjami dotyczącymi ETIAS, które ma zacząć obowiązywać w 2025 roku. Dla obywateli Ukrainy oznacza to konieczność uzyskania elektronicznej autoryzacji przed podróżą, co jest prostą procedurą online, nie wpływającą na bezwizowy charakter podróży. Nowe zasady mają usprawnić podróżowanie, a nie je skomplikować.