Co powinno zrekompensować państwo za zniszczone mienie: na terenach nieokupowanych i czasowo okupowanych?

Co powinno zrekompensować państwo za zniszczone mienie: na terenach nieokupowanych i czasowo okupowanych?

Temat odszkodowań mieszkaniowych dla Ukraińców jest dziś niezwykle bolesny i ważny. Aktywnie dyskutuje się o nowych zasadach pomocy dla zniszczonego lub uszkodzonego mienia, zwłaszcza dla wojskowych, byłych wojskowych oraz osób z tymczasowo okupowanych terytoriów (TOT). W tym artykule analizujemy, co rzeczywiście przewiduje ustawodawstwo i jak będą działać zmiany od 22-24 listopada 2025 roku.

Nowe zasady odszkodowań: kto może liczyć na pomoc?

Zgodnie z nowymi przepisami, na odszkodowanie liczyć mogą:

• Osoby, których domy zostały całkowicie zniszczone;
• Właściciele lub współwłaściciele nieruchomości, jeśli ta została częściowo uszkodzona;
• Spadkobiercy zmarłych poszkodowanych osób.

Nowe zasady odszkodowań będą miały zastosowanie na wszystkich terenach pod kontrolą Ukrainy. W szczególności, pomoc jest przewidziana dla:

• Uczestników działań wojennych i ATO (operacji antyterrorystycznej);
• Odweteranów;
• Członków rodzin ww. kategorii osób;
• Osób, które posiadały nieruchomości na terenach czasowo okupowanych.

Na co można liczyć?

Państwo proponuje dwie główne formy odszkodowań:

1. Fundusz mieszkaniowy, zakup mieszkania lub jego budowa — dla osób, których domy zostały całkowicie zniszczone.
2. Świadczenia pieniężne — na remont uszkodzonych domów i mieszkań.

Ograniczenia i niuanse

Istnieją pewne ograniczenia. Na przykład, odszkodowanie nie przysługuje, jeśli:

• Naruszenia przepisów budowlanych: budynek został wzniesiony na działce, która nie była przeznaczona do zabudowy mieszkalnej.
• Brak dokumentów: brak dokumentów potwierdzających prawo własności do nieruchomości.
• Niezgodne z prawem budowy: budynek jest samowolą budowlaną.

Warunki i terminy

Niezależnie od tego, czy Twoje mieszkanie znajduje się na terytorium czasowo okupowanym, czy było pod okupacją, możesz ubiegać się o odszkodowanie. Jednakże, istnieją pewne warunki:

• Ważność do 2025 roku: Program odszkodowań jest ważny do 2025 roku.
• Odszkodowanie za utratę lub uszkodzenie mienia: Należy złożyć wniosek o odszkodowanie za utratę lub uszkodzenie mienia po 24 lutego 2022 roku (pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę).
• Termin złożenia wniosku: Wniosek należy złożyć w ciągu 90 dni od daty zakończenia stanu wojennego (dla osób z terenów czasowo okupowanych, data ta będzie miała zastosowanie po wyzwoleniu danego obszaru).
• Dla nieokupowanych terenów: należy złożyć wniosek po stwierdzeniu uszkodzenia lub zniszczenia mienia.

Gdzie i jak złożyć wniosek?

Wniosek można złożyć dwoma sposobami:

1. Aplikacja „Diia”: poprzez Państwowy Portfel Usług Elektronicznych (ukraiński odpowiednik Polskiego Profilu Zaufanego).
2. Centra Usług Administracyjnych (TsNAP): osobiście w Centrach Usług Administracyjnych (ukraiński odpowiednik Urzędu Wojewódzkiego czy Starostwa, gdzie można załatwić wiele spraw administracyjnych).

Złożenie wniosku wiąże się ze zwrotem nieruchomości do państwa na rzecz nowej zabudowy.

Proces rozpatrywania wniosków

Rozpatrywanie wniosków odbywa się etapami:

• Rejestracja:

* Utworzenie Komisji ds. Odszkodowań.
* Rozpatrzenie wniosku przez Państwowy Fundusz Mieszkaniowy.
* Wpis do rejestru uszkodzonego i zniszczonego mienia.

• Rozpatrywanie i decyzja:

* Komisja podejmuje decyzję o odszkodowaniu w ciągu 30 dni.

• Realizacja:

* Poszkodowanej osobie wydawany jest certyfikat (zaświadczenie) potwierdzające prawo do odszkodowania — należy go wykorzystać w ciągu 5 lat.

Odszkodowanie za zniszczoną infrastrukturę krytyczną

Zgodnie z nowymi przepisami, osoby, których nieruchomości zostały uszkodzone w obszarach, gdzie państwo uznało odbudowę za nieekonomiczną lub niecelową, po podpisaniu umowy i przekazaniu prawa własności do zniszczonej nieruchomości państwu, mogą otrzymać odszkodowanie. Na przykład, jeśli obszar został tak bardzo uszkodzony, że państwo zdecyduje się na budowę od nowa lub przeznaczenie go na cele inne niż mieszkalne.

Ważne: Prawo wskazuje, że odszkodowanie zostanie wypłacone wszystkim osobom. Rozporządzenia rządu dopiero ustalą kolejność priorytetów. Należy jednak pamiętać, że odszkodowanie za zniszczony majątek jest priorytetowe dla weteranów, rannych żołnierzy oraz członków rodzin poległych. Ważne jest, aby to wziąć pod uwagę, gdy będziesz czekać na swoją kolejkę.