Jak uniknąć podwójnego opodatkowania: Konwencja Polska–Ukraina

Jak uniknąć podwójnego opodatkowania? Konwencja o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Ukrainą

Gdzie powinienem płacić podatki, jeśli jestem obywatelem Ukrainy i mieszkam w Polsce ponad 183 dni?

Przekroczenie okresu pobytu na terytorium Polski powyżej 183 dni ma istotne konsekwencje podatkowe dla cudzoziemców, w szczególności dla obywateli Ukrainy. Dotyczy to zarówno osób, które przyjechały do Polski do pracy, jak i uchodźców, którzy opuścili terytorium Ukrainy z powodu wojny. Rezydencja podatkowa (miejsce, gdzie dana osoba jest zobowiązana płacić podatki) jest kwestią niezwykle ważną, a jej błędne ustalenie może prowadzić do podwójnego opodatkowania.

Czym jest rezydencja podatkowa?

Artykuł 3 Ustawy o Podatku Dochodowym od Osób Fizycznych (PIT) definiuje rezydencję podatkową jako nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Jeżeli Polskie organy podatkowe uznają Cię za rezydenta Polski, będziesz musiał płacić podatek od wszystkich swoich dochodów osiągniętych zarówno w Polsce, jak i poza jej granicami.

Ustalenie rezydencji podatkowej odbywa się na podstawie dwóch kryteriów:

1. Ośrodek interesów życiowych (osobistych lub gospodarczych) znajduje się na terytorium Polski.

* Ośrodek interesów osobistych oznacza więzi rodzinne (małżonek, dzieci), działalność społeczną, polityczną, kulturalną, sportową oraz miejsce spędzania czasu wolnego. Jeśli cała Twoja rodzina mieszka w Polsce, to jest to silny argument za uznaniem Polski za ośrodek Twoich interesów życiowych.
* Ośrodek interesów gospodarczych odnosi się do posiadania majątku w Polsce, prowadzenia działalności gospodarczej, pracy, posiadania konta bankowego, inwestycji, zaciągania kredytów itp.

1. Pobyt na terytorium Polski dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Ważne!

Jeżeli spełniasz oba powyższe warunki, Polska uznaje Cię za swojego rezydenta podatkowego. Jeśli spełniasz jeden z nich, Twoja rezydencja podatkowa będzie ustalana indywidualnie.

Co to jest Konwencja o unikaniu podwójnego opodatkowania?

Jeżeli polskie organy podatkowe uznają Cię za swojego rezydenta podatkowego, ale jednocześnie jesteś uznawany za rezydenta podatkowego Ukrainy, z uwagi na fakt, że Twoje centrum interesów życiowych nadal znajduje się w Ukrainie, może nastąpić tzw. podwójne opodatkowanie. Aby tego uniknąć, Polska podpisała wiele umów i konwencji podatkowych z innymi krajami (w tym z Ukrainą).

W przypadku obywateli Ukrainy w życie wchodzi Konwencja między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania dochodów i majątku.

Na podstawie punktu 2 artykułu 4 Konwencji, jeżeli osoba jest rezydentem obu umawiających się państw, jej status określa się zgodnie z poniższą kolejnością:

• Miejsce stałego zamieszkania. Jeżeli osoba posiada stałe miejsce zamieszkania w obu państwach, za rezydenta podatkowego uznaje się ją w tym państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych). W praktyce oznacza to, że jeśli masz rodzinę w Ukrainie, a w Polsce przebywasz tymczasowo, Ukraina może być uznana za ośrodek Twoich interesów życiowych, a co za tym idzie – za kraj Twojej rezydencji podatkowej.
• Miejsce stałego zamieszkania. Jeśli nie można określić, w którym państwie osoba posiada ośrodek interesów życiowych, lub nie posiada stałego miejsca zamieszkania w żadnym z państw, za rezydenta uznaje się ją w tym państwie, w którym zazwyczaj przebywa.
• Obywatelstwo. Jeżeli osoba zazwyczaj przebywa w obu państwach lub nie przebywa w żadnym z nich, za rezydenta uznaje się ją w państwie, którego posiada obywatelstwo.

Ważne! Aby mieć pewność, że prawidłowo określiłeś swoją rezydencję podatkową, możesz wystąpić do Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej.

Jakie są konsekwencje posiadania rezydencji podatkowej w Polsce?

Jeżeli Twoja rezydencja podatkowa znajduje się w Polsce, będziesz zobowiązany do złożenia rocznego zeznania podatkowego (PIT-37 lub PIT-36) i zapłacenia podatku od dochodów uzyskanych zarówno w Polsce, jak i za granicą. Istnieją jednak metody unikania podwójnego opodatkowania:

Metoda wyłączenia z progresją

Stosowana jest dla dochodów, do których ma zastosowanie art. 15 ust. 1, art.

16, art. 17 i art. 19 Konwencji, w szczególności do dochodów z pracy najemnej, jeśli pracodawca jest rezydentem Ukrainy.

Zgodnie z tą metodą dochody uzyskane w Ukrainie są zwolnione z opodatkowania w Polsce, ale są brane pod uwagę przy ustalaniu stopy podatkowej dla dochodów uzyskanych w Polsce. Jest to korzystna metoda, ponieważ faktycznie nie płacisz podwójnego podatku.

Metoda proporcjonalnego odliczenia

Stosowana jest dla dochodów, do których ma zastosowanie art. 10, art. 11, art.

12 i art. 21 Konwencji, w szczególności do dochodów z dywidend, odsetek i należności licencyjnych. Zgodnie z tą metodą od podatku należnego w Polsce odlicza się podatek zapłacony w Ukrainie.

Odliczenie to nie może przekroczyć tej części podatku obliczonego w Polsce, która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany w Ukrainie. Jest to mniej korzystna metoda opodatkowania niż metoda wyłączenia z progresją.

Na co zwrócić uwagę?

• Certyfikat rezydencji podatkowej. Jeśli jesteś rezydentem podatkowym Ukrainy, możesz uzyskać certyfikat rezydencji podatkowej w Ukrainie, który potwierdzi Twój status i pomoże uniknąć błędów w rozliczeniu podatkowym w Polsce. Złożenie takiego certyfikatu w polskim urzędzie skarbowym jest niezwykle ważne.
• Indywidualna interpretacja podatkowa. W przypadku wątpliwości zawsze warto zwrócić się o indywidualną interpretację podatkową do Krajowej Informacji Skarbowej. To zapewni Ci bezpieczeństwo i pewność co do prawidłowości Twoich rozliczeń.
• Zmiany w przepisach. Przepisy podatkowego mogą ulegać zmianom, dlatego zawsze warto śledzić aktualne informacje i w razie potrzeby skonsultować się z doradcą podatkowym.

Ważne! Jeśli jesteś beneficjentem ochrony tymczasowej w Polsce (masz status PESEL UKR), Twoja rezydencja podatkowa w Polsce może być inna niż w przypadku standardowych obywateli Ukrainy. W przypadku osób korzystających z ochrony tymczasowej, polskie przepisy przewidują pewne ułatwienia i wyjątki dotyczące ustalania rezydencji podatkowej. Jest to kwestia bardzo indywidualna i wymaga dokładnej analizy.

Pamiętaj, że prawidłowe ustalenie rezydencji podatkowej jest kluczowe dla uniknięcia problemów z

Urzędem Skarbowym. W razie wątpliwości zawsze skonsultuj się z profesjonalistą.