Ukraina legalizuje wielokrotne obywatelstwo: co to oznacza?

Wielokrotne obywatelstwo na Ukrainie: co się zmienia?

18 czerwca 2025 roku Rada Najwyższa Ukrainy ostatecznie przyjęła projekt ustawy nr 11469, który legalizuje wielokrotne obywatelstwo pod pewnymi warunkami. Jest to decyzja historyczna, otwierająca nowe możliwości dla milionów Ukraińców przebywających za granicą oraz dla cudzoziemców, którzy pragną uzyskać obywatelstwo ukraińskie.

Co przewiduje ustawa?

Ustawa wprowadza nowy artykuł 5-1 „Uznawanie wielokrotnego obywatelstwa” do Ustawy Ukrainy „O obywatelstwie Ukrainy”. Kluczowe zmiany obejmują:

• Możliwość posiadania obywatelstwa kilku państw: Zgodnie z nowymi przepisami obywatel Ukrainy będzie mógł posiadać obywatelstwo (poddaństwo) jednego lub więcej państw obcych.
• Gwarancja praw i obowiązków: Bez względu na posiadanie obcego obywatelstwa, obywatel Ukrainy będzie uznawany wyłącznie za obywatela Ukrainy w stosunkach prawnych z państwem ukraińskim. Oznacza to, że zachowa wszystkie prawa i obowiązki przewidziane dla obywateli Ukrainy.

Kto może uzyskać obywatelstwo ukraińskie?

Ustawa znacząco rozszerza krąg osób, które mogą ubiegać się o obywatelstwo ukraińskie. Obejmuje to:

• Osoby, które złożyły oświadczenie o zrzeczeniu się obywatelstwa Federacji Rosyjskiej.
• Osoby, które przeszły służbę wojskową na kontrakt na Ukrainie.
• Właścicieli zagranicznego paszportu ukraińskiego – paszportu dla wyjazdów zagranicznych, który będzie służył jako dokument tożsamości. Właściciele takiego paszportu będą jednocześnie posiadaczami ukraińskiego obywatelstwa, bez konieczności rezygnacji z obywatelstwa kraju zamieszkania.
• Osoby, które są małżonkami obywateli Ukrainy.
• Osoby, które urodziły się lub których przodkowie (rodzice, dziadkowie) urodzili się na terytorium Ukrainy.
• Polityczni uchodźcy z Federacji Rosyjskiej.
• Repatrianci – osoby, które musiały opuścić terytorium Ukrainy z powodu wojskowej agresji Federacji Rosyjskiej i które udowodnią, że ich narodowość, związek z Ukrainą lub wykształcenie są ukraińskie.

Ważne aspekty i ograniczenia

Ustawa przewiduje również pewne ograniczenia i wymogi:

• Ograniczenia w zajmowaniu niektórych stanowisk: Osoby posiadające wiele obywatelstw nie będą mogły zajmować stanowisk państwowych wymagających dostępu do informacji poufnych lub stanowiących tajemnicę państwową.
• Zakaz podwójnego obywatelstwa z państwem-agresorem: Zachowany zostaje zakaz uznawania podwójnego obywatelstwa z państwem uznanym za agresora (obecnie Federacja Rosyjska).
• Obowiązkowe oświadczenie dla urzędników: Urzędnicy państwowi będą zobowiązani do składania oświadczenia o braku obywatelstwa państwa-agresora.
• Uznawanie narodowości ukraińskiej na podstawie pochodzenia: Osoby pochodzenia ukraińskiego będą mogły ubiegać się o obywatelstwo ukraińskie, nawet jeśli nie urodziły się na Ukrainie.

Zmiany w procedurze składania dokumentów

Ustawa wprowadza szereg usprawnień i uproszczeń w procedurze składania dokumentów:

• Przyjmowanie dokumentów w ukraińskich placówkach dyplomatycznych i konsularnych za granicą: Uproszczenie procedury dla Ukraińców mieszkających poza granicami kraju.
• Możliwość zdalnego składania dokumentów: Wprowadzenie możliwości cyfrowego składania części dokumentów.
• Nowe dokumenty: Paszport państwa obcego i oświadczenie o uznaniu obywatelstwa za terytorium Ukrainy.

Kluczowe postanowienia dotyczące obywatelstwa ukraińskiego

Należy podkreślić, że obywatele Ukrainy posiadający obywatelstwo (poddaństwo) obcego państwa w stosunkach prawnych z Ukrainą uznawani są wyłącznie za obywateli Ukrainy. Oznacza to, że zachowują pełnię praw i obowiązków obywatela Ukrainy, w tym służbę wojskową i zakaz zajmowania niektórych stanowisk.

Kategorycznie zabronione jest posiadanie obywatelstwa państwa-agresora. Ten zakaz dotyczy wszystkich obywateli Ukrainy, bez względu na pochodzenie. Otworzenie „drugiego frontu” wewnętrznego, rekrutowanie agentów Kremla i szpiegostwo wojenne to tylko główne zagrożenia, które ten zakaz pomaga eliminować.

Wnioski

Ustawa o wielokrotnym obywatelstwie to krok milowy w ukraińskiej polityce migracyjnej, mający na celu wzmocnienie więzi z diasporą i przyciągnięcie nowych talentów. Nowe regulacje wprowadzają wiele zmian i usprawnień, które z pewnością wpłyną na życie milionów ludzi. Jednocześnie ustawa dba o bezpieczeństwo narodowe, wprowadzając ograniczenia dla osób posiadających obywatelstwo państwa-agresora i wymagając deklaracji w zakresie bezpieczeństwa narodowego.