UE nie osiąga porozumienia w sprawie 140 mld euro dla Ukrainy

UE nie osiąga porozumienia w sprawie 140 mld euro dla Ukrainy z zamrożonych rosyjskich aktywów

Na nieformalnym szczycie w Kopenhadze 1 października, liderzy państw członkowskich Unii Europejskiej nie doszli do porozumienia w sprawie propozycji Komisji Europejskiej dotyczącej udzielenia Ukrainie pomocy finansowej w formie pożyczki w wysokości 140 mld euro, zabezpieczonej zamrożonymi rosyjskimi aktywami.

Komisja Europejska zaproponowała przeznaczenie dochodów z zamrożonych rosyjskich aktywów, znajdujących się w depozytariuszu Euroclear w Belgii, na finansowanie Ukrainy w latach 2026–2027.

Mechanizm wyglądał następująco:

• UE bierze pożyczkę w wysokości 140 mld euro na rynkach kapitałowych.
• Środki z pożyczki są przekazywane Ukrainie.
• Powyższa pożyczka jest gwarantowana przyszłymi dochodami z rosyjskich aktywów, które zostały zamrożone w Unii Europejskiej. Obecnie wartość tych aktywów wynosi około 200 mld euro, zaś spodziewane dochody z nich w latach 2026-2027 to około 15 mld euro.

Kilka krajów UE, w tym Niemcy, Francja, Włochy i Belgia, wyraziło obawy dotyczące legalności i wykonalności tej propozycji. Przede wszystkim pojawiły się wątpliwości, czy zgodnie z prawem możliwe jest wykorzystanie dochodów z zamrożonych aktywów rosyjskich do finansowania Ukrainy, a także obawy o potencjalne konsekwencje dla stabilności finansowej Euroclearu oraz ewentualne kroki odwetowe ze strony Rosji.

Niektóre państwa UE obawiały się, że taki precedens może w przyszłości zostać wykorzystany przeciwko nim, a także sygnalizowały ryzyko zakwestionowania legalności takich działań przez Rosję w międzynarodowych sądach, co mogłoby zagrozić reputacji Unii Europejskiej jako wiarygodnego partnera finansowego.

Możliwe dalsze kroki

Mimo braku porozumienia na szczycie, Komisja Europejska nadal pracuje nad poszukiwaniem innych sposobów wykorzystania zamrożonych rosyjskich aktywów na rzecz Ukrainy. Jedną z rozważanych opcji jest opodatkowanie dochodów z tych aktywów, a uzyskane w ten sposób środki mogłyby zostać przekazane Ukrainie. Innym rozwiązaniem byłoby wykorzystanie tych aktywów jako zabezpieczenia dla długoterminowych pożyczek dla Ukrainy.

Ważne szczegóły

• Blokada i jej cel: Około 200 mld euro rosyjskich aktywów (głównie rezerw banku centralnego Rosji) zostało zamrożonych w UE po inwazji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku. Celem zamrożenia było wywieranie presji finansowej na Rosję.
• Euroclear: Belgijska firma Euroclear, będąca jednym z największych depozytariuszy papierów wartościowych na świecie, zarządza większością zamrożonych rosyjskich aktywów.
• Międzynarodowe wsparcie: Unia Europejska nie jest jedynym podmiotem rozważającym użycie zamrożonych rosyjskich aktywów. Stany Zjednoczone również analizują możliwość wykorzystania zamrożonych aktywów rosyjskich do wsparcia Ukrainy.

Brak zgody - co to oznacza w praktyce?

Brak zgody na szczycie w Kopenhadze oznacza, że na razie Ukraina nie otrzyma wsparcia finansowego w wysokości 140 mld euro w formie pożyczki zabezpieczonej zamrożonymi rosyjskimi aktywami. Komisja Europejska kontynuuje jednak pracę nad alternatywnymi rozwiązaniami. Będziemy na bieżąco informować o dalszych postępach w tej sprawie.