Tymczasowe ograniczenie prawa do azylu na granicy polsko-białoruskiej

27 marca w Dzienniku Ustaw opublikowano rozporządzenie Rady Ministrów, które tymczasowo ogranicza prawo do składania wniosku o międzynarodową ochronę na granicy polsko-białoruskiej. Decyzja ta jest wynikiem zmian w ustawie o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podpisanych przez Prezydenta Andrzeja Dudę 26 marca.

Przez 60 dni od wejścia w życie rozporządzenia, ograniczenie będzie obowiązywać we wszystkich miejscowościach położonych na granicy z Białorusią w województwach podlaskim i lubelskim, tj. w powiatach, gdzie wprowadzono stan wyjątkowy. Zgodnie z decyzją, osoba przekraczająca nielegalnie granicę, a następnie składająca wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, będzie zawracana do linii granicy państwowej.

Jednocześnie, od takiej osoby nie będzie przyjmowany wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, ponieważ to działanie będzie uważane za niedopuszczalne. Rozporządzenie jest zgodne z unijnym Paktem o migracji i azylu, przyjętym 14 maja 2024 roku, który przewiduje możliwość wprowadzania podobnych restrykcji w sytuacjach kryzysowych.

Oznacza to, że państwa członkowskie mogą tymczasowo odsunąć od granicy osoby, które złożyły wniosek o ochronę międzynarodową, jeśli spełnione zostaną określone warunki, w tym wystąpienie sytuacji kryzysowej. Celem tych zmian jest zapewnienie skuteczniejszego zarządzania kryzysami migracyjnymi i zapobieganie niekontrolowanemu napływowi migrantów, przy jednoczesnym zachowaniu standardów humanitarnych.

W związku z tym, polskie służby graniczne będą mogły działać bardziej zdecydowanie w obliczu prób nielegalnego przekraczania granicy. Ważne jest jednak, aby podkreślić, że osoby, które już znajdują się na terytorium Polski i złożyły wniosek o ochronę międzynarodową przed wejściem w życie tego rozporządzenia, nie będą objęte nowymi przepisami.