Polska utrudnia zatrudnienie ukraińskich specjalistów: koniec z wnioskami o Niebieską Kartę

Polska utrudnia zatrudnienie ukraińskich specjalistów: Koniec z wnioskami o „Niebieską Kartę UE”

Od 1 czerwca 2025 roku Ukraińcy posiadający status UKR w Polsce nie mogą już ubiegać się o tak zwaną „Niebieską Kartę UE” – jeden z najkorzystniejszych sposobów legalnego zatrudnienia wysoko wykwalifikowanych cudzoziemców w Europie. Jest to efekt ostatnich zmian w polskim ustawodawstwie, które zamiast poszerzyć, ograniczyły dostęp do tej formy legalizacji pobytu i pracy.

Co to jest „Niebieska Karta UE”?

„Niebieska Karta UE” to specjalny dokument wydawany wykwalifikowanym cudzoziemcom spoza Unii Europejskiej, który daje im szereg korzyści, przede wszystkim gwarantując uproszczoną procedurę uzyskania zezwolenia na pobyt i pracę. Dokument ten umożliwia swobodne przemieszczanie się po krajach strefy Schengen oraz ułatwia sprowadzenie rodziny.

Kto mógł ubiegać się o „Niebieską Kartę”?

Dotychczas o „Niebieską Kartę UE” w Polsce mogli ubiegać się cudzoziemcy, którzy spełniali następujące kryteria:

• posiadali wyższe wykształcenie (dyplom ukończenia studiów wyższych lub co najmniej 5 lat doświadczenia zawodowego na podobnym stanowisku),
• mieli ważną umowę o pracę na co najmniej 1 rok,
• otrzymywali wynagrodzenie brutto, które wynosiło co najmniej 150% średniego wynagrodzenia w Polsce w roku poprzedzającym złożenie wniosku. W 2024 roku kwota ta wynosiła około 9 300 zł.

Skąd wzięły się zmiany?

Nowelizacja ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, która weszła w życie 1 czerwca 2024 r., wprowadziła przepis wykluczający obywateli Ukrainy ze statusem UKR z możliwości ubiegania się o „Niebieską Kartę UE”.

Kluczowe zmiany:

• Utrata dostępu: Osoby ze statusem UKR od 1 czerwca 2025 roku nie będą mogły składać wniosków o „Niebieską Kartę UE”.
• Podstawa prawna: Art. 42 ust. 11 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy precyzuje, że "Przepisów art. 132–139 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach nie stosuje się w postępowaniach w sprawie wydania zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, prowadzonych wobec obywateli Ukrainy, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznaje się za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, tj. posiadających status UKR."

Dlaczego Polska podjęła taką decyzję?

Przyczyny tej decyzji są złożone i wiążą się z polityką migracyjną oraz rynkiem pracy. Niektórzy eksperci sugerują, że może to być próba skierowania ukraińskich specjalistów do innych, mniej uprzywilejowanych form zatrudnienia, lub stworzenie warunków sprzyjających ich powrotowi do Ukrainy. Istnieje także hipoteza, że ma to na celu zapobieżenie "drenażowi mózgów" z Ukrainy, choć wydaje się to kontrowersyjne, biorąc pod uwagę bieżącą sytuację wojenną.

Co to oznacza dla wysoko wykwalifikowanych Ukraińców w Polsce?

• Ograniczone opcje: Brak „Niebieskiej Karty UE” oznacza konieczność szukania alternatywnych, często bardziej skomplikowanych, sposobów legalizacji pobytu i pracy.
• Wzrost biurokracji: Wielu specjalistów będzie zmuszonych do ubiegania się o standardowe zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, co wiąże się z dłuższymi procedurami i większą ilością formalności.
• Wpływ na rynek pracy: Ta zmiana może wpłynąć na decyzje wysoko wykwalifikowanych specjalistów z Ukrainy dotyczące pozostania w Polsce, a w dłuższej perspektywie – na konkurencyjność polskiego rynku pracy.

Co zrobić, jeśli posiadałeś status UKR i planowałeś ubiegać się o „Niebieską Kartę UE”?

Jeśli jesteś Ukraińcem posiadającym status UKR i planowałeś ubiegać się o „Niebieską Kartę UE”, musisz rozważyć alternatywne rozwiązania. Od 1 czerwca 2025 roku, aby uzyskać zezwolenie na pobyt i pracę, będziesz musiał poddać się ogólnym procedurom, które dotyczą wszystkich cudzoziemców spoza UE i EOG. Warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie migracyjnym, aby wybrać najkorzystniejszą ścieżkę.

Podsumowanie

Nowe regulacje dotyczące „Niebieskiej Karty UE” to istotna zmiana, która może mieć długoterminowe konsekwencje dla ukraińskich specjalistów w Polsce i dla polskiego rynku pracy. Zamiast otwierać, Polska zdecydowała się zamknąć jedną z furtek dla wysokiej klasy pracowników. Będziemy śledzić rozwój sytuacji i informować o ewentualnych dalszych zmianach.

W przypadku pytań zachęcamy do kontaktu z ekspertami NAVI ESTATE, którzy pomogą znaleźć najlepsze rozwiązania dla Państwa sytuacji.