Nowe zasady naliczania stażu pracy w Polsce od 2026 roku

W Polsce od 2026 roku стаж pracy będzie naliczany po nowemu: co się zmieni?

Od 1 stycznia 2026 roku w Polsce wejdą w życie ważne zmiany w Kodeksie Pracy, które radykalnie wpłyną na sposób naliczania stażu pracy. Nowe przepisy przewidują wliczanie okresów jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG) oraz pracy na podstawie umów cywilnoprawnych, w szczególności umowy zlecenia, do ogólnego stażu pracy pod warunkiem opłacania składek na ubezpieczenia społeczne.

Dlaczego to jest ważne?

W Polsce staż pracy odgrywa kluczową rolę w uzyskaniu uprawnień pracowniczych i socjalnych. Od niego zależy wiele kwestii, w tym:

• Prawo do urlopu wypoczynkowego: Im dłuższy staż pracy, tym więcej dni urlopu przysługuje pracownikowi.
• Wysokość odprawy: W przypadku rozwiązania stosunku pracy, wysokość odprawy często zależy od stażu pracy w danym zakładzie pracy lub ogólnego stażu.
• Prawo do emerytury i jej wysokość: Długość okresu opłacania składek na ubezpieczenia społeczne ma bezpośredni wpływ na prawo do emerytury i jej ostateczną wysokość.
• Inne świadczenia socjalne: Niektóre dodatki, na przykład dodatek stażowy, również są uzależnione od stażu pracy.

Co zmieniają nowe przepisy?

Obecnie, do stażu pracy wlicza się głównie okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Nowelizacja Kodeksu Pracy z 2026 roku rozszerzy tę definicję o:

• Okresy prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG): Przedsiębiorcy, którzy opłacali składki na ubezpieczenia społeczne, będą mogli wliczyć ten czas do swojego stażu pracy.
• Okresy pracy na podstawie umów cywilnoprawnych: Dotyczy to przede wszystkim umów zlecenia, ale także innych umów, w których odprowadzane były składki ZUS.

Główne cele zmian:

1. Wyrównanie szans: Nowe przepisy mają na celu zrównanie sytuacji osób pracujących na etacie z osobami prowadzącymi JDG lub wykonującymi pracę na podstawie umów cywilnoprawnych. Wiele osób w Polsce pracuje w ten sposób, a ich wkład w system ubezpieczeń społecznych dotychczas nie był w pełni uwzględniany przy obliczaniu stażu.
2. Lepsze zabezpieczenie społeczne: Zwiększenie zaliczonych okresów pracy wpłynie na lepsze zabezpieczenie emerytalne i rentowe, co ma szczególne znaczenie w kontekście starzejącego się społeczeństwa.
3. Uproszczenie systemu: Długoterminowo, ujednolicenie zasad obliczania stażu może przyczynić się do uproszczenia administracji i zmniejszenia biurokracji.

Warunki wliczenia JDG i umów cywilnoprawnych do stażu pracy:

Kluczowym warunkiem wliczenia okresu prowadzenia JDG lub pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej do stażu pracy będzie regularne opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne. Osoby, które prowadziły działalność gospodarczą lub pracowały na podstawie umowy zlecenia bez opłacania składek (np. studenci do 26.

roku życia, którzy byli objęci ulgami), nie będą mogły wliczyć tych okresów do stażu pracy do celów emerytalnych lub innych uprawnień.

Przewidywane konsekwencje dla pracowników i przedsiębiorców:

• Dla pracowników etatowych: Osoby, które w swojej karierze łączyły pracę na etacie z prowadzeniem JDG lub umowami zlecenia, zyskają możliwość „nadrobienia” brakującego stażu.
• Dla przedsiębiorców: Zwiększy się ich bezpieczeństwo socjalne. Okres prowadzenia JDG będzie miał realny wpływ na uprawnienia emerytalne i rentowe.
• Dla osób pracujących na umowach cywilnoprawnych: W końcu ich wkład w system ubezpieczeń społecznych zostanie w pełni uwzględniony.

Podsumowanie

Zmiany w naliczaniu stażu pracy od 2026 roku są krokiem w kierunku bardziej sprawiedliwego i kompleksowego systemu ubezpieczeń społecznych w Polsce. Włączenie JDG i umów cywilnoprawnych do stażu pracy to dobra wiadomość dla wielu Polaków, którzy dotychczas czuli się pomijani przez system. Warto już teraz zapoznać się z nadchodzącymi przepisami i, w razie potrzeby, zweryfikować swoją historię ubezpieczeniową.