Czy obcokrajowiec musi zawsze nosić przy sobie paszport w Polsce?

Czy obcokrajowiec musi zawsze nosić przy sobie paszport w Polsce?

Kwestia noszenia dokumentów, w szczególności paszportu, jest niezwykle istotna dla cudzoziemców przebywających w Polsce. Sprzeczne informacje w mediach społecznościowych często prowadzą do dezorientacji: czy jest obowiązek stałego posiadania dokumentu przy sobie, czy wystarczy mieć go gdzieś w pobliżu? Rozwiewamy wątpliwości na podstawie polskiego prawodawstwa.

Co mówi prawo?

Art. 78 Ustawy o cudzoziemcach

Zgodnie z Art. 78 Ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest zobowiązany do posiadania i okazywania na żądanie uprawnionych organów (np. Policji, Straży Granicznej) ważnego dokumentu podróży (paszportu), a także dokumentu uprawniającego go do pobytu na terytorium RP (np. wizy lub karty pobytu), jeśli jest to wymagane.

Co to oznacza w praktyce?

Przepisy jednoznacznie wskazują, że tak, cudzoziemiec ma obowiązek posiadać ważny dokument tożsamości (paszport lub inny dokument podróży) oraz dokument uprawniający go do pobytu w Polsce. Jednakże, artykuł ten nie nakłada bezpośrednio obowiązku noszenia dokumentów przy sobie przez cały czas.

Z praktyki wynika, że w większości przypadków wystarczy, że cudzoziemiec jest w stanie okazać dokumenty w rozsądnym czasie, jeśli zostaną o to poproszony przez funkcjonariusza. Na przykład, jeśli dokumenty są w miejscu zamieszkania (w mieszkaniu, hotelu) i można po nie szybko wrócić, zazwyczaj nie stanowi to problemu.

Wyjątki i szczególne sytuacje

Istnieją jednak sytuacje, w których noszenie dokumentów jest zdecydowanie zalecane lub wręcz wymagane:

• Podróże poza miejsce zamieszkania: Podczas podróży międzymiastowych (np. pociągiem z Wrocławia do Krakowa) lub międzynarodowych, zaleca się mieć dokumenty przy sobie. Kontrole graniczne lub kontrole w transporcie publicznym mogą się zdarzyć.
• Ubieganie się o usługi: Podczas załatwiania spraw w urzędach (np. w Urzędzie Wojewódzkim, Urzędzie Skarbowym), bankach, czy podpisywania umów (np. na wynajem mieszkania), dokument tożsamości jest niezbędny.
• Problemy prawne lub wypadki: W przypadku kontroli drogowej, wypadku, interwencji Policji, posiadanie dokumentów przy sobie znacznie ułatwi identyfikację i wyjaśnienie sytuacji.
• Praca: Pracodawca może wymagać okazania dokumentu tożsamości w miejscu pracy.

Konsekwencje braku dokumentów

#### Brak dokumentu tożsamości przy kontroli

Jeśli cudzoziemiec nie posiada przy sobie dokumentów tożsamości podczas kontroli, funkcjonariusz ma prawo wezwać go do ich okazania. W przypadku braku możliwości natychmiastowego pokazania dokumentów, może dojść do:

• Wylegitymowania na miejscu: Jeśli funkcjonariusz jest w stanie potwierdzić tożsamość w inny sposób (np. na podstawie danych w systemie).
• Wezwania do okazania dokumentów w wyznaczonym terminie: Cudzoziemiec może zostać poproszony o dostarczenie dokumentów do konkretnej jednostki Policji lub Straży Granicznej w ciągu określonego czasu (np. 24 godzin).
• Zatrzymania w celu ustalenia tożsamości: W skrajnych przypadkach, gdy nie ma innej możliwości ustalenia tożsamości, funkcjonariusz może podjąć decyzję o zatrzymaniu osoby na czas niezbędny do ustalenia danych, nie dłużej niż 48 godzin (maksymalnie 72 godziny w uzasadnionych przypadkach). Jest to jednak ostateczność i rzadkość.

#### Brak ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu

Znacznie poważniejsze konsekwencje niesie za sobą brak ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu w Polsce (np. przekroczenie terminu ważności wizy, brak karty pobytu po upływie ważności poprzedniej). W takiej sytuacji cudzoziemiec może zostać uznany za przebywającego w Polsce nielegalnie, co może skutkować:

• Nałożeniem mandatu karnego.
• Decyzją o zobowiązaniu do powrotu (deportacji).
• Zakazem wjazdu na terytorium Polski i strefy Schengen na określony czas.

Zalecenia NAVI ESTATE

Jako NAVI ESTATE rekomendujemy wszystkim cudzoziemcom mieszkającym i pracującym w Polsce, aby zawsze nosili przy sobie co najmniej kserokopię paszportu oraz karty pobytu (lub wizy), a najlepiej ich zdjęcia w telefonie. Oryginały dokumentów warto przechowywać w bezpiecznym miejscu w domu.

Jeśli planujesz dłuższe wyjście, podróż, wizytę w urzędzie czy banku, zawsze miej przy sobie oryginalne dokumenty. Pamiętaj, że przezorność zawsze działa na Twoją korzyść i pozwoli uniknąć niepotrzebnego stresu.

Noszenie dokumentów tożsamości blisko siebie to nie tylko wymóg prawny w niektórych sytuacjach, ale przede wszystkim kwestia bezpieczeństwa i spokoju ducha. Bądź świadomy swoich praw i obowiązków, aby Twój pobyt w Polsce był komfortowy i bezproblemowy.